Arheolozi su otkrili 2000 godina staru sinagogu u ruševinama drevne jevrejske zajednice Migdal za koju se pretpostavlja da je mjesto rođenja Marije Magdalene. Građevina je druga po redu pronađena na ovom lokalitetu, poznatijem kao Magdala, piše Rosella Tercatin za Jerusalem Post.
Novo otkriće baca svjetlo na društveni i religijski život Jevreja u ovom periodu, i ukazuje na potrebu za građevinom u kojoj bi se izučavala Tora i održavala društvena okupljanja, objašnjava voditeljica arheoloških iskopavanja, Dina Avshalom-Gorni, arheolog na Univerzitetu u Haifi: ‘Gotovo da možemo zamisliti Mariju Magdalenu kako ovdje dolazi sa svojom porodicom, i sa ostalim žiteljima Migdala učestvuje u vjerskim i ostalim događajima zajednice.
Sačinjena od vulkanskog bazalta, krečnjaka i gipsa, sinagoga se sastojala od glavne dvorane i dvije prostorije. Jedna od manjih soba imala je neku vrstu kamene police na kojoj se čuvala Tora. Šest stubova držalo je strop, a nekoliko gipsanih zidova bilo je ukrašeno šarenim prizorima. Mjesto je također sadržavalo grnčarske svijećnjake, oblikovane staklene zdjele, prstenove i kameni pribor koji se koristio za obrede pročišćenja, govori Steve Winer za Times of Israel.
The Israel Antiquity Authorities sarađivali su sa Univerzitetom u Haifi i arheološkom firmom Y.G. Contractual na projektu spašavanja iskopina. Ovakva iskopavanja uglavnom prethode procesu njihove ponovne izgradnje kako bi se osiguralo očuvanje ovako vrijednih ruševina, objasnio je Ariel Sabar za Smithsonian Magazine još 2016. godine.
Otkriće označava prvi put da su otkrivene dvije sinagoge koje datiraju iz istog perioda Drugog hrama – otprilike između 516. godine p.n.e. 70. godine n.e. – i to samo u jednom gradu, izvještava Ruth Sharetz za Haaretz. Mnogo veća i kitnjastije ukrašena sinagoga otkivena je 2009. godine. Jedno od najznačajnijih otkrića na ovom lokalitetu je reljefni kamen sa slikom sedmokrake Menore, u Drugom hramu Jersualema. Prema istraživanju, Migdlaske sinagoge su sagrađene dok je hram još bio cjelovit.
‘Obje potiču iz rimskog period grada i postojale su od 50 godine p.n.e. do Jevrejskog ustanka 67. g. n.e.’, precizira Avshalom Gorni za Haaretz.
Sinagoge su bile udaljene jedna od druge nekih 650 stopa u dijelu grada koji je imao jevrejska ritualna kupatila, tržnicu i industrijska postrojenja. Po svemu sudeći, sinagoge su koegzistirale tj. nisu zamijenile jedna drugu. Migdal je očigledno bila tako velika zajednica da su bile potrebne dvije sinagoge, koje su služile kao mjesto za okupljanje, ali i kao centar za učenje.
Osnovan u drugom stoljeću prije nove ere, za doba Hasmonejaca, Migdal je bio ribarsko naselje i centar jevrejskog života na obalama Galilejskog mora. U biblijskim tekstovima, grad se spominje kao Magdala Nunayya ili ‘Grad riba’.
Arheolozi nisu sigurni da se ruševine koje se sada spominju kao Magdal mogu poistovjetiti sa zajednicom koja se spominje u biblijskim tekstovima, ali ovo nalazište neodoljivo odgovara opisu.
Pored značaja u kršćanskim Gospelima, Migdal je poznat kao vojna baza jevrejskog vođe Yosefa Ben Matiyahua. Tokom Jevrejskog ustanka protiv Rimske vlasti od 66. do 67. godine n.e. bio je vojni zapovjednik Galileje, ali je poslije prešao na rimsku stranu i promijenio ime u Flavius Josephus.
Izvori: timesofisrael.com, smithsonianmag.com
