Savremeni stilovi dizajna počivaju na zadivljujućim inovacijama prošlih vremena, te neprikosnovenih genija koji su učinili taj neophodni, odvažni prvi korak. Za sve nove stilove koji su u to vrijeme često izrastali u masovne pokrete, trebalo je ‘probiti led’. Jedan takav pokret bio je Art Nouveau.
Art Nouveau je nastao kao odgovor na stilove u dizajnu 19. stoljeća koji su uglavnom bili utemeljeni na historiji i neoklasicizmu.
Smatran je revolucionarnim utoliko što je predstavio ideju umjetnosti i dizajna kao dio običnog, svakodnevnog života.
Poznat i kao Novi stil, Art Nouveau bio je inovativni ornamentalni stil moderne umjetnosti koji se smatrao kompletnim jer je primijenjen u arhitekturi, dizajnu enterijera, namještaja, tkanina i tekstila, nakita, rasvjete, pribora za jelo, kao i u vizuelnoj umjetnosti. Upravo zahvaljujući svojoj širokoj primjenjivosti i zastupljenosti, brzo je izrastao je u pravi pokret.
Trajao je od 1880. do 1910. a brzo se raširio diljem Evrope, Amerike i Australije, ponajviše zahvaljujući ilustriranim časopisima i međunarodnim izložbama.
Naziv je dobio po Maison de l’Art Nouveau (Kuća nove umjetnosti), umjetničke galerije koju je 1895. godine otvorio avangardni trgovac umjetninama Siegfried Bing, koja je prva i predstavila novi stil.
Nakon predstavljanja u Parizu, vrlo brzo se širio Evropom, Amerikom i Australijom i to pod različitim imenima kao npr. Jugendstil u Njemačkoj, Sezessionstil u Austriji, Stile Liberty u Italiji i Tiffany style u Americi.
Na Art Nouveau kao stil veliki uticaj su izvršili japanski elementi dizajna koji rabe ravne, dekorativne paterne, kao i keltski oblici.
Dekorativni elementi tipični za ovaj stil bili su floralni motivi, oblici lista i loze i drugih biljaka, isprepletene organske forme, ptice, cvijeće, insekti, kao i kosa i obline lijepih žena.
Dominantne boje ovog stila bile su zlatna, tamno crvena, oker žuta, maslinasto zelena, smeđa, ljubičasta i plava.
Arhitektura i enterijeri
Dramatično naglašene krivine i ispupčenja karakteristična za ovaj stil mogu se vidjeti kod španskog arhitekte Antonija Gaudija, kao i Hectora Guimarda i njegovog poznatog ulaza u pariški metro.
Zgrade koje pripadaju ovom pravcu odlikuju asimetrični oblici, lukovi, izbočene forme i dekorativne površine sa zakrivljenim dizajnom koji podsjeća na biljke.
Obzirom da je Art Nouveau prerastao u pravi masovni pokret, tako je arhitektura bila sveprisutna i utoliko vidljiva na svakom koraku na Starom kontinentu, ali i u Americi. Naročito je bila prepoznata u Belgiji gdje je slikar, arhitekt i dizajner Henry van der Velde odvažno nastupio i ostavio trag kao jedan od osnivača pokreta u ovoj zemlji.
Njegov sunarodnjak Victor Horta nije odolijevao botaničkim formama ovog stila što se vidi u svim njegovim radovima, od kojih su najpoznatiji Hotel Tassel i Maison du Peuple u Briselu.
Namještaj koji ne blijedi
Art Nouveau dao je veliki broj bezvremenih komada namještaja koji se i danas kopiraju. Jedan od dizajnera namještaja tog vremena bio je francuski dekorater Louis Majorelle.
Majorelle je započeo karijeru u očevoj tvornici namještaja gdje u početku kopirao forme starog namještaja, da bi pod uticajem Emila Gallea, uveo nove oblike i gravuru.
Za ovaj stil se kaže da je napravio svoj zadnji korak u radu škotskog arhitekte, slikara i dizajnera Charlesa Renni Mackintosha, koji je bio jako privučen kreativnom slobodom koju je Art Nouveau dopuštao, kao i time što je ohrabrivao maštu i fantaziju, ali se naposlijetku okrenuo hladnijoj, strožijoj formi.
Art Nouveau kao pokret i stil je trajao do 1910. godine kada će ga zamijeniti Art Deco o kome ćemo također govoriti u ovom serijalu.
